Analiza konkurencji to jeden z podstawowych elementów opracowywania strategii marketingowej. A jednocześnie chyba najczęściej pomijany. Niesłusznie, bo dobrze przeprowadzone badanie pozwala określić marce jej pozycję na rynku, zaplanować działania i przewidywać, w jakim kierunku zmierzają inne firmy z branży.
Czym jest analiza konkurencji i na co to komu?
Badanie konkurencji polega na obserwacji działań (w tym przypadku marketingowych) innych firm z branży, zbieraniu i interpretowaniu informacji z tym związanych. Dzięki temu możesz zrozumieć i ocenić sposób komunikacji konkurentów, ich mocne i słabe strony, pozycję rynkową i wszystko inne, co ma znaczenie dla marketingu. A to pozwoli Ci…
przewidzieć i wyprzedzić ich ruchy
Ogląd na to, co robi konkurencja, pokazuje schemat jej działania. Łatwo zaobserwować np. to, w którą stronę rozwija się firma, dokąd zmierza jej komunikacja. Jeśli Ty również rozważasz lub praktykujesz taki kierunek, możesz opracować strategię, która pozwoli Ci znaleźć się w tym miejscu przed całą resztą.
zdobyć nad nimi przewagę
Analiza konkurencji pokaże Ci, jakie działania podejmuje konkurencja. Ale też, jakich nie podejmuje. W ten sposób możesz znaleźć swoją niszę i zagospodarować obszar, który przez inne firmy jest traktowany po macoszemu. A co za tym idzie – wyróżnić się na rynku. Na przykład, jeśli konkurencja nie wdraża nowoczesnych technologii w swoich procesach produkcyjnych, to szansa dla Ciebie. Być może warto zainwestować w te technologie i zaoferować klientom lepszą jakość produktu lub usługi.
poznać odbiorców
Jednym z elementów analizy jest badanie reakcji odbiorców na działania konkurencji, np. poprzez zapoznanie się z opiniami. To dobre źródło wiedzy na temat tego, czego oczekuje target grupa i co ją angażuje.
nauczyć się na cudzych błędach
Bo po co na swoich 😉 Skoro już raz ktoś przeszedł tę drogę, warto skorzystać z tej wiedzy. Ocena skuteczności działań konkurencji i analiza jej błędów może pomóc Ci uniknąć podobnych pomyłek i np. przepalenia budżetu.
dostosować się do praktyk i trendów rynkowych
Adekwatne jest tu powiedzenie, że czasem nie warto wymyślać koła na nowo. Być może podczas analizy zauważysz, że pewien rodzaj działań jest praktyką rynkową, oczekiwaną przez odbiorców. Jeśli do tej pory nie były one uwzględnione w Twojej strategii marketingowej, dzięki badaniu możesz określić ich zakres, zaplanować je i wdrożyć. Taka obserwacja pomoże Ci też zrozumieć, w jakim miejscu znajduje się Twoja firma na rynku.
zainspirować się
Oczywiście nie chodzi o bezczelne kopiowanie pomysłów. Raczej o to, by uniknąć efektu białej kartki, który mówi o tym, że trudniej coś wymyślić od zera. Gdy ma się punkt odniesienia, znacznie łatwiej opracować własny pomysł na to, jak być „bardziej” i zrobić coś „lepiej”.
Analiza konkurencji w kilku krokach
Przede wszystkim trzeba pamiętać, że analizy konkurencji nie robi się raz. To ciągły, systematyczny proces, który warto powtarzać np. dwa razy w roku, aby być na bieżąco z tym, co dzieje się na rynku.
Jakie kroki powinna uwzględniać kompleksowa analiza?
Zdecyduj, które konkurencyjne marki weźmiesz pod uwagę.
Skup się na kilku z nich, maksymalnie 10. Powinni być to konkurenci bezpośredni i pośredni. Pierwszy rodzaj to marki oferujące podobne produkty lub usługi do Twoich. Druga grupa to biznesy, które mają inne produkty lub usługi, ale zaspokajają te same potrzeby odbiorców co Ty. Na przykład jeśli produkujesz samochody, Twoim bezpośrednim konkurentem będą firmy również produkujące auta. Ale konkurentem pośrednim będą np. producenci rowerów, którzy realizują potrzebę „przemieszczanie się”.
Przygotuj się na to, że analiza będzie zawierała wiele danych.
Zastanów się, w jakiej formie chcesz je zapisywać. Może być to np. tabela, w której w wierszach będziesz porównywać poszczególne elementy strategii marketingowej.
Spisz wszystkie czynniki, jakie będą podlegać analizie.
Mogą to być różne elementy składające się na całą strategię marketingową. M.in. głos i ton marki, rodzaj publikowanych treści, grupa odbiorców, oferta i polityka cenowa. A także standardy w obsłudze klienta, pozycjonowanie marki w wyszukiwarce (działania SEO, stosowane słowa kluczowe), wykorzystywane kanały komunikacji z odbiorcami:
- marketing bezpośredni (np. obecność na targach, sponsoringi, współprace z celebrytami, wykorzystywane gadżety reklamowe)
- marketing offline (reklamy w prasie, telewizji, radiu, billboardy, citylighty…)
- marketing online (social media, strona internetowa i blog, reklamy w internecie, współprace, artykuły sponsorowane, personal branding)
Weź pod uwagę także elementy wizualne (np. kolory brandowe, logotypy).
W razie potrzeby rób screeny i przechowuj je w jednym katalogu. To dobry materiał „na przyszłość”. Aby sprawdzić, jak często i czy w ogóle marki przeprowadzają rebranding, zmiany w interfejsie witryny czy aplikacji.
Bardzo ważnym elementem analizy powinna być weryfikacja ocen i opinii na temat marki – głównie w grupie odbiorców.
W tym celu przejrzyj komentarze w mediach społecznościowych, opinie w Google.
Skorzystaj z możliwości, jakie daje sztuczna inteligencja.
Zapytaj modeli LLM, np. Chata GPT czy Gemini o wyróżniki każdej z tych marek, jej pozycję na rynku, podsumowanie, ocenę działań itp. Możesz także poprosić o porównanie swojej własnej firmy z tymi konkurencyjnymi. Dzięki temu zagregujesz wiele danych z różnych źródeł. A przy okazji sprawdzisz, co algorytmy wiedzą na temat Twojej branży, konkurencji i Twojej marki.
Narzędzia wspierające analizę konkurencji
Przy badaniu konkurencji warto wspierać się narzędziami, które mogą być przy tym pomocne. O modelach AI już pisaliśmy powyżej. Jednym z podstawowych działań powinno być również zaobserwowanie profili konkurencyjnych marek w mediach społecznościowych i włączenie powiadomień o nowych treściach. W przypadku mediów społecznościowych, a konkretniej Mety, kopalnią wiedzy jest też biblioteka reklam, w której możemy zobaczyć wszystkie reklamy publikowane przez dany profil.
Kolejnym wsparciem dla analizy konkurencji jest monitorowanie mediów, np. za pomocą popularnych służących do tego narzędzi. Oferują one możliwość śledzenia doniesień i wzmianek medialnych na temat konkretnych firm. Dają możliwość śledzenia opinii klientów o swojej firmie i konkurencji na forach, portalach społecznościowych czy blogach.
Istnieje również sporo narzędzi wspierających analizę działań konkurencji w obszarze SEO. Niektóre z nich pozwalają sprawdzać m.in. ruch na konkretnych stronach internetowych (np. Ahrefs) czy porównywać własne działania, takie jak pozycjonowanie się na konkretne frazy, z działaniami konkurencji (np. Senuto).